Basics Digitale Afbeeldingen

DE TOEPASSING VAN EEN AFBEELDING

Er zijn 2 verschillende toepassingen voor een afbeelding. Een afbeelding wordt afgedrukt of getoond op een beeldscherm. Scan je een afbeelding dan kies je de resolutie gebaseerd op de specificaties van je presentatie apparaat (printer, monitor, tv, elektronisch fotolijstje, overheadprojector e.d.). Echter werken beeldschermen en printers erg verschillend van elkaar, daarom zijn de regels voor beide apparaten ook verschillend.

Onderstaande vergelijkingen tonen de significante verschillen in eigenschappen.

Afbeelding geprint
  • Afbeeldingsgrootte is uitgedrukt in cm [inch]
  • Afbeeldingsgrootte verandert niet met de scanresolutie
  • Afbeeldingsgrootte wordt gewijzigd d.m.v. schalen (vergroten)
  • De ruimte tussen de pixels op papier wordt gespecificeerd door [dpi]
  • Meerdere (inkt)dots bepalen de kleur v.e. pixel

Afbeelding op beeldscherm
  • Afbeeldingsgrootte wordt uitgedrukt in pixels [px]
  • Afbeeldingsgrootte varieert met de scanresolutie
  • Afbeeldingsgrootte wordt gewijzigd door resampling
  • De ruimte tussen de pixels v.e.  scherm is vast en gespecificeerd door de fabrikant
  • Één scherm pixel bepaalt één afbeeldingspixel met een RGB-waarde

Door deze fundamenteel verschillende eigenschappen is het dus belangrijk om te weten wat de toepassing is (wordt) van een afbeelding.


Scan- en Printresolutie

Bij scannen gaat het dus ook om de 2 toepassingen. Wordt de afbeelding gebruikt voor af te drukken op papier of voor getoond te worden op een beeldscherm toepassing.

Bij resolutie draait het allemaal om vergroten. Een hoge resolutie zorgt voor een hogere vergrotingsfactor dan een lage resolutie.

Scan- en printresolutie wordt meestal weergegeven in dots per inch (dpi) of pixels per inch (ppi).

Printresolutie

Normaal gesproken worden foto’s in de professionele drukwereld geprint met een resolutie van 300 dpi (voor thuisgebruik heeft een goede printer vaak 240 dpi). Om nu een afbeelding op ware grootte te printen met dezelfde kwaliteit als het orgineel, moet deze afbeelding gescand worden met 300 dpi. Wil men nu echter een foto 2x zo groot afdrukken met dezelfde kwaliteit als het orgineel dan zal er gescand moeten worden met 600 dpi.

Dus …. de verhouding scanresolutie/printresolutie = vergrotingsfactor

Enkele voorbeelden:

Scannen met 300 dpi en printen met 300 dpi geeft 1x vergroting

Scannen met 600 dpi en printen met 300 dpi geeft 2x vergroting

Scannen met 1200 dpi en printen met 300 dpi geeft 4x vergroting

Een 35mm negatief is klein (24×36 mm / 0,9×1,4 inch) en heeft dus meer vergroting nodig. Stel dat dit negatief gescand wordt met 3000 dpi, dan geeft dit bij printen met 300 dpi een vergroting van 10x (240×360 mm). Dit is een royaal A4 formaat (210×297 mm).

Heeft men nu een foto van 10×15 cm en die wordt gescand met 3000 dpi, dan zou die in theorie afgedrukt kunnen worden op 100x150cm met dezelfde kwaliteit als het orgineel. Echter … , zeker uit “de oude doos” foto’s laten zich niet zo goed vergroten want ze zijn reeds vergroot. De structuur van het papier vergroot nl. ook. Papier heeft een grove korrel. Een negatief daarentegen heeft een fijne structuur en is gemaakt om te vergroten. Een negatief of een digitale foto is het “orgineel” en het is vrijwel altijd beter om te vergroten vanuit het orgineel, als dit er nog is.

Het is dan ook onzinnig om een foto van 10×15 cm of 13×18 cm te scannen met 3000 dpi als je toch niet van plan bent om die 10x te vergroten.

Wil je een gescande afbeelding afdrukken dan is het verstandig om na te denken over de toepassing hiervan. Laat je zo maar scannen met de hoogst mogelijke resolutie dan heb je kans dat je een erg groot fotobestand krijgt qua megapixel en de daarbij behorende megabyte.

Hoeveel pixels heeft een digitale foto nodig?

Resolutie wordt meestal aangegeven met dpi (dots per inch) of ppi (pixels per inch).

1 inch (“) = 25,4 mm

Hoeveel pixels zijn er nu nodig voor een foto optimaal te printen bij 240 tot 300 dpi. Meer printresolutie is niet nodig want die kunnen de printers van online printdiensten toch niet aan. Veel minder dpi’s geven echter een mindere fotokwaliteit.

Voorbeeld 1: Stel je wilt een foto van 10×15 cm (4×6 inch) printen bij een resolutie van 300 dpi.

(4 inch x 300 dpi) x (6 inch x 300 dpi) = 1200 x 1800 pixel (px) = 2,16 Megapixel

Voorbeeld 2: Stel je wilt een A4 foto van 21×29,7 cm (ong. 8×11 inch) printen bij een resolutie van 300 dpi.

(8” x 300 dpi) x (11” x 300 dpi) = 2400 x 3300 px = 7,9 Mpx

Dus, scan je een foto van 10×15 cm op 600 dpi, dan krijg je een digitale foto van 2400x 3600 px (8,6 Mpx). Van deze digitale foto kun je dus bij online bedrijven een goede afdruk maken op A4 formaat.

De printresolutie hoeft niet exact te zijn. Van een 10×15 cm foto op 600 dpi gescand, kan een goede afdruk gemaakt worden tot zo’n A3 formaat .

Voorbeeld 3: Omgekeerd werkt deze regel ook. Je hebt een 35mm negatief (24×36 mm / 0,9”x1,4”) en je wilt een afdruk hebben op A4 met 300 dpi.

Je hebt dan, zoals berekend, voor A4 een digitale foto nodig van 2400×3300 pixel. Echter is de verhouding: hoogte x breedte van een 35mm negatief niet hetzelfde als bij een A4 formaat. Voor een volledige afbeelding v.h. negatief past de korte zijde v.h. papier. Om een printkwaliteit van 300dpi te krijgen moet er dus gescand worden met een resolutie van 2400 px / 0,9” = 2700 dpi.

Beeldscherm resolutie

Het principe van (scan)resolutie voor beeldscherm is gelijk aan die van printen op papier.

Een scanresolutie van x dpi genereert x pixels per inch van de foto die gescand wordt. Bijv. Een foto van 6×4 inch (15x10cm) die gescand is met 150 dpi geeft een digitale afbeelding van (6” x 150 dpi) x (4” x 150 dpi) = 900×600 pixels

De grootte van een beeldscherm wordt uitgedrukt in pixels. Een HD tv heeft bijvoorbeeld 1920×1080 pixels. Wordt deze digitale foto nu afgebeeld op een HD tv dan vult de foto (900/1920) 47% horizontaal en (600/1080) 56% vertikaal het tv scherm.

Wil je dat de foto het tv scherm vrijwel volledig vult dan moet de foto gescand worden met 1080px/4” = 270 dpi. De digitale foto is dan nl. 1620×1080 pixel groot.

Ook hier is het weer van belang om te weten waarop een gescand digitaal bestand getoond wordt. Varieert de grootte van het beeldscherm dan varieert ook de grootte van het getoonde digitale bestand.

Enkele voorbeelden van beeldschermafmetingen:

HD tv: 1920×1080 pixels

UHD (4k) tv: 3840×2160 pixels

9,7” ipad pro retina: 2048×1536 pixels

12,9” ipad pro retina: 2732×2048 pixels

13” Macbook pro retina: 2560×1600 pixels

15” Macbook pro Retina: 2880×1800 pixels

De gescande foto wordt dus op al deze beeldschermen verschillend afgebeeld.

Wil je foto’s of egaal wat voor digitale bestanden op bijv. een UHD (4k) tv afbeelden dan is het in elk geval wenselijk dat de beeldvullende zijde (in het voorbeeld de korte zijde) van deze digitale foto’s minimaal 2160 pixels groot is. Is het orgineel een 35mm negatief dan moet de scanresolutie minimaal 2400 dpi zijn.


Tot slot ...


In dit multimedia tijdperk wordt steeds minder in fotoboeken gekeken en is het veel handiger en sneller je fotoverzameling te tonen via tablet, gsm of tv.  Deze media-apparaten bieden een heel goede kwaliteit bij het tonen van je foto’s.

Tevens staat een mooi geprinte vergroting van je dierbare “oude” foto erg mooi aan de muur